رمز حیات

اللهم عجل لولیک الفرج والعافیه والنصر و اجعلنا من خیر اعوانه وانصاره والمستشهدین بین یدیه
رمز حیات

آیه امروز:

وَلَقَدْ أَخَذْنَاهُمْ بِالْعَذَابِ فَمَا اسْتَکَانُوا لِرَبِّهِمْ وَمَا یَتَضَرَّعُونَ 76 مومنون

ما آنها را به عذاب و بلا گرفتار ساختیم (تا بیدار شوند) اما آنها نه در برابر پروردگارشان تواضع کردند و نه به درگاهش تضرع می‏ کنند.

رمز حیات

رمز حیات

طبقه بندی موضوعی

رمز حیات

اللهم عجل لولیک الفرج والعافیه والنصر و اجعلنا من خیر اعوانه وانصاره والمستشهدین بین یدیه

۴ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «باب مشیت و اراده» ثبت شده است

حدیث شماره 5 باب مشیت و اراده کتاب توحید اصول کافی

 

امام صادق (علیه السلام) فرمودند: «خدا خواسته و اراده کرده، ولى دوست نداشته و نپسندیده است. خواسته است که چیزى نباشد مگر اینکه او بداند. و همچنین هم اراده کرده و دوست نداشته که او را سوم سه خدا گویند و کفر را براى بندگان خود نپسندیده است.

 

شرح:

اراده و خواست خدا تعلق گرفته است که آنچه در عالم واقع می شود از کوچک و بزرگ چنانکه هست بداند و حتى می داند که نصارى او را خداى سوم دانند ولى آن را دوست ندارد و می داند که بعضى از بندگانش به او کافر شوند ولى او کفر را براى بندگانش نمى پسندد.

حدیث شماره 4 باب مشیت و اراده کتاب توحید اصول کافی

 

حضرت ابوالحسن (علیه السلام) فرمودند: «همانا خداوند دو اراده و دو مشیت دارد؛ اراده حتمی و اراده عزمی (و مشیت حتمی و مشیت عزمی) خدا نهى می کند و می خواهد، امر می کند و نمی خواهد. مگر نمى بینى که او آدم و همسرش را نهى کرد که از آن درخت نخورند ولى خوردن ایشان را خواست و اگر نمى خواست که بخورند، خواست آنها بر خواست خدای تعالى غلبه نمی کرد. و حضرت ابراهیم (علیه السلام) امر کرد که اسحاق (و به قول مشهور، اسماعیل) را سر ببرد، ولى نخواست که سر او را ببرد و اگر می خواست، خواست ابراهیم بر خواست خدای تعالى غلبه نمی کرد.

 

شرح:

علامه مجلسى از قول صدوق علیهما الرحمة نقل مى کند که او در کتاب توحید بعد از ذکر این خبر می گوید: خدای تعالى آدم و همسرش را از خوردن آن درخت نهى کرد و مى دانست که آنها خواهند خورد ولى خداى عزوجل خواست که با چبر و قدرت مانع خودرن آنها نشود چه آنکه آنها را از خوردن نهى کرده و باز داشته بود. این است معنى خواست خدا نسبت به آنها و اگر می خواست ایشان را با جبر و زور از خوردن باز دارد و آنها می خوردند، خواست آنها بر خواست خدا غلبه کرده بود چنانکه امام علیه السلام فرمود. سپس مرحوم مجلسى اراده عزمی و اراده حتمی را معنى می کند که اراده عزمی آن است که تنها چیزی را بخواهد و به طلب آن کشیده شود و اراده حتمی آن است که تمام شرایط تأثیر را داشته باشد و به وجود آوردن آنچه را خواسته؛ قطعى شده باشد پس ممکن است اراده عزم باشد و اراده حتم نباشد.

حدیث شماره ۳باب مشیت و اراده کتاب توحید اصول کافی

 

امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: «خداوند دستور داد و نخواست و خواست و دستور نداد. به شیطان دستور داد که به آدم سجده کند و خواست که سجده نکند و اگر می خواست، سجده می کرد و آدم را از خوردن درخت بازداشت و خواست که از آن بخورد و اگر نمی خواست او نمی خورد.»

شرح:
چنانچه به همین زودى بیان مى شود مذهب ما شیعیان در مسأله جبر و تفویض بر اساس عدل و امر، بین الامیرین است و از این جهت ما را عدلیه نامند ولى ظاهر این خبر با عقیده جبریه موافق است لذا مجلسى ره با هشت طریق این حدیث را توجیه نموده است بعضى از آنها که روشن تر به نظر می رسد این است: اول این خبر در مورد تقیه صادر شده است و شاهدى هم برایش ذکر می کند دوم اینکه مقصود از خواست خدا علم اوست و آن هم شاهد دارد سوم اینکه مراد به خواست خدا هدایات و الطاف خاصه او است که چون آدم و ابلیس باز گرفت مرتکب نافرمانى شدند. چهارم مقصود این است که خدا خواست شیطان را بر سجود و آدم را بر نخوردن از درخت مجبور نکند و آنها را به اختیار خود واگذارد.

 

حدیث شماره ۲ باب مشیت و اراده  کتاب توحید اصول کافی

ابو بصیر گوید به امام صادق (علیه السّلام) عرض کردم، خدا خواسته، اراده کرده، اندازه گرفته و حکم را جاری ساخته است؟ فرمودند:«آری.» گفتم و دوست هم دارد؟ فرمودند: «نه.» گفتم: چگونه خواسته، اراده کرده، اندازه گرفته و حکم را جاری ساخته ولی دوست نداشته است؟ فرمودند: «این چنین به ما رسیده است.»

شرح:
گویا امام علیه السلام سائل را قابل نداسته و یا در مجلس نا اهلى بوده که بیان مطلب مقتضى حکمت نبوده است لذا بطور اجمال فرمودند: این چنین از پیغمبر و پدرانم بمن رسیده است و توضیح نفرموده و احتمال دارد توضیح سخن امام علیه السلام این باشد که خواست و اراده تقدیر و حکم خدا به افعال و کردارهاى بندگان تعلق می گیرد ولى خدا گناه و کار زشت آنها را دوست ندارد و یا مقصود این است که اسناد آن چهار صفت نسبت بخدا صحیح است ولى اسناد محبت به او صحیح نیست. و یا چون اراده و خواست و تقدیر و حکم خدا به خلقت و ایجاد بنده تعلق گیرد و خواهد که او قادر و مختار باشد طبعاً بعضى از بندگان از این قدرت و اختیار سوء استفاده کرده مرتکب گناه و عصیان می شوند که خدا آن را دوست ندارد.